Studium szaleństwa

Kokaina, morfina, peyotl, eter, nikotyna, kofeina. Od lat 30. Witkacy pisze i maluje w mozaice używek, psychotropów i narkotyków, troskliwie dozowanych przez zakopiańskiego lekarza Teodora Białynickiego-Birulę.

Zbulwersowani ludzie w te pędy obrzucają artystę błotem. Oskarżany o narkomanię, homoseksualizm, zoofilię i beztalencie, oświadcza na łamach książki z 1932 r., że Wszystko to są plotki wymyślone przez jakieś obskurne baby, kretynów, a poświęcenie w imię sztuki przypłaca zdrowiem i z całą mocą przestrzega przed braniem „ogłupjansów”.

No to po co ćpie?!

W ramach artystycznych eksperymentów Stanisław Ignacy Witkiewicz ukazuje efekty tworzenia przy zmiennej percepcji umysłu: trzeźwego, poddanego używkom, syndromowi odstawienia, rozmaitym stanom psychofizycznym i czynnościom poprzedzającym akt kreacyjny. Kluczem do analizy dzieł powstających w tych zróżnicowanych warunkach są symbole, którymi artysta opatruje swoje prace:

C – alkohol

Co – kokaina (narkotyk pobudzający)

Cof – kofeina

Cryog – cryogenina (zioło usypiające i rozluźniające)

Et – eter (narkotyczny środek wywołujący euforię, ekscytację, szał, obojętność, senność)

Eu – eukodal (opioid uspokajający)

Ępedete – odrobina herbaty (skrót fonetyczny od fr. un peu de thé)

F.BZ. – fajka bez zaciągania

F.ZZ. – fajka z zaciąganiem się

Har – harmina (psychodeliczny halucynogen)

her, herb – herbata

m – miesiąc

m.p. – ręką własną (łac. manu propria)

Mesk. Merck – meskalina firmy Merck (halucynogen)

NΠ – nie piłem alkoholu (Π = symbol matemat. π – „pi”)

NΠher – nie piłem herbaty

Napa, Napafot – na pamięć / na pamięć na podstawie fotografii

NP – nie paliłem papierosów

ost – ostatni

P – papieros / peyotl (psychodeliczny wyciąg z kaktusa)

ppc – prawie po ciemku

r – razy / rok

w.c. – wyjście do toalety

Liczby towarzyszące symbolom określają dni lub miesiące.

Studium szaleństwa

Tekst: Ewa Kudłacz-Orciuch
Zdjęcia: domena publiczna
Copyright © Heuro. All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone